بازار هنر مدرن و معاصر در خاورمیانه و آسیا: بررسی بازار 2021 و چشم‌انداز 2022

پی دی اف
3 بهمن 1401
آرت‌تکتیک هر سال گزارشی از فروش حراج‌های هنری در مناطق مختلف دنیا ارائه می‌دهد؛ در این گزارش میزان فروش خانه‌های حراج در نقاط مختلف دنیا در سال 2021 و چشم‌انداز آن‌ها در سال 2022 مورد بررسی پژوهش قرار گرفته است. این مقاله بخشی از مقاله‌ی اصلی است که در آن میزان فروش چهار حراج کریستیز، ساتبیز، بونامز و تهران در خاورمیانه و بازار هنر آسیا در مقایسه با سایر مناطق جهان، مورد بررسی قرار گرفته است.
بازار هنر مدرن و معاصر در خاورمیانه و آسیا: بررسی بازار 2021 و چشم‌انداز 2022

 

میزان فروش بازار هنر مدرن و معاصر 2021 در جهان

بازارهای منطقه‌ایِ تحت پوشش نظرسنجی پروژه‌ی چشم‌انداز آرت‌تکتیک (Outlook ArtTactic) در تصویر زیر نشان داده شده است. در این تصویر مبلغ فروش کل بازار در سال 2021 به دلار آمریکا ارائه شده است. درصدهای رنگی که در پرانتزها قرار دارند، نشان‌دهنده‌ی درصد تغییر در فروشِ سال 2021 نسبت به سال 2020 است.

مبلغ فروش حراج ها در سال 2021 به تفکیک منطقه و میزان رشد نسبت به سال گذشته

مبلغ فروش حراج ها در سال 2021 به تفکیک منطقه و میزان رشد نسبت به سال گذشته

روش‌شناسی: گزارش چشم‌انداز سالانه‌ی آرت تکتیک

نظرسنجی سالانه‌ی چشم‌انداز بازار هنرِ آرت تکتیک، نظرسنجی است که در ژانویه‌ی هر سال در میان کارشناسان بازار جهانی هنر انجام می‌شود. یافته‌های این نظرسنجی که از ژانویه 2010 آغاز شد، بر اساس نمونه‌ای از 129 شرکت‌کننده‌ی کلیدی بازار هنر (متخصصان حراج، مجموعه‌داران، فروشندگان، مشاوران، متصدیان و غیره) است.

جهت‌گیری بازار هنر مدرن و معاصر در 12 ماه آینده به تفکیک منطقه بر اساس نظرسنجی متخصصان آرت‌تکتیک در ژانویه‌ی 2022
 
جهت‌گیری بازار هنر مدرن و معاصر در 12 ماه آینده به تفکیک منطقه بر اساس نظرسنجی متخصصان  آرت‌تکتیک
در ژانویه‌ی 2022  قرمز: پیش‌بینی کاهش فروش، خاکستری: پیش‌بینی عدم تغییر در فروش، آبی: پیش‌بینی افزایش فروش

 

بررسی بازار هنر مدرن و معاصر خاورمیانه در سال 2021

بازار هنر خاورمیانه و شمال آفریقا اوج جدیدی را تجربه می‌کند

مجموع فروش حراج‌ها در خانه‌های حراج  کریستیز، ساتبیز، بونامز و حراج تهران در بخش هنرهای مدرن و معاصر در خاورمیانه و منطقه‌ی شمال آفریقا در سال 2021، 108.7 درصد افزایش یافته است. مبلغ فروش کل 44.2 میلیون دلاری نشان‌دهنده‌ی یک اوج جدید در بازار است که 22.2 درصد نسبت به اوج قبلی در سال 2016 افزایش یافته است.

مجموع مبلغ فروش بخش هنر مدرن و معاصر در خاورمیانه(به میلیون دلار در حراج‌های ذکرشده) بر اساس سال

مجموع مبلغ فروش بخش هنر مدرن و معاصر در خاورمیانه(به میلیون دلار در حراج‌های ذکرشده) بر اساس سال

 

حراج تهران همچنان بزرگترین حراج منطقه در سال 2021 باقی مانده است

حراج تهران پس از راه‌اندازی اولین دوره‌ی خود در سال 2012، با داشتن 70.3 درصد از سهم بازار سال 2021، نسبت به 35.5 درصد از سهم بازار سال 2020 و همچنین با توجه به رکوردشکنی فروش هنر معاصر ایران در اوت 2021، به عنوان نیرویی قدرتمند در بازار ظاهر شده است.

بونامز تنها خانه‌ی حراجی بود که شاهد افزایش فروش در دو سال متوالی بود. بونامز با 6.7 میلیون دلار فروش در سال 2021، افزایش فروش متوالی را نسبت به سال 2020 که 5.4 میلیون بود، تجربه کرد. هر دو خانه‌ی حراج ساتبیز و کریستیز از سال 2020 تا 2021 به ترتیب با کاهش 25 و 19 درصدی در فروش مواجه شدند.

هنرمندان معاصر خاورمیانه و شمال آفریقا در سال 2021 بیش از پیش برجسته شدند

 هنرمندان معاصر خاورمیانه در سال جاری 30.3 درصد از مبلغ فروش حراج هنر مدرن و معاصر در چهار خانه‌ی حراج ذکرشده، در سراسر دنیا را به خود اختصاص دادند. این سهم نسبت به 22.6 درصد در سال 2020 ، نزدیک به هشت درصد افزایش داشته است. کل فروش هنر معاصر در سال 2021 به 13.4 میلیون دلار رسید که نسبت به سال گذشته که 4.8 میلیون دلار بود، افزایش داشته است. این مبلغ از اوجی که هنرمندان معاصر از 2010 تاکنون در این بازار تجربه‌کرده بودند، نیز بیشتر بوده است. 

چشم‌انداز بازار در سال 2022 

اعتماد بازار به سطح قبل از همه‌گیری باز می‌گردد، اگرچه برخی تردید دارند که آیا رکورد فروش سال گذشته می‌تواند تداوم داشته باشد یا نه

بازار هنر برای هنر مدرن و معاصر خاورمیانه در سال گذشته به بالاترین حد خود در 11 سال گذشته رسید و اعتماد قوی به این بازار با قرارگرفتن در لیست اولین بازارهای هنری که در سال 2021 برای رویدادهای حضوری بازگشایی شد، تقویت شد. امسال، اعتماد به این بازار به سطح قبل از همه‌گیری بازگشته است، به طوری که 25 درصد از کارشناسان گفته‌اند که بازار در سال 2022 رشد بیشتری نیز خواهد داشت (در مقایسه با 11 درصد از کارشناسانی که در سال 2021 همین را گفتند)

پیش‌بینی کارشناسان از تغییرات بازار هنر مدرن و معاصر خاورمیانه به تفکیک سال
پیش‌بینی کارشناسان از تغییرات بازار هنر مدرن و معاصر خاورمیانه به تفکیک سال

با این حال، بیشتر کارشناسان، یعنی 46 درصد از آن‌ها، پیش‌بینی می‌کنند که بازار در حدود سطوح سال گذشته باقی بماند، در حالی که 29 درصد پیش‌بینی می‌کنند که بازار از رکوردهای سال گذشته عقب‌نشینی خواهد کرد؛ در سال 2021 ، 22 درصد از کارشناسان چنین پیش‌بینی‌ای کرده بودند.

چشم‌انداز اقتصادی

 طبق آخرین چشم‌انداز اقتصادی صندوق بین‌المللی پول در ژانویه‌ی 2022، رشد اقتصادی در اقتصادهای خاورمیانه به طور متوسط 4.2 درصد در سال 2021 بوده است. این صندوق رشد اقتصادی خاورمیانه را در سال 2022، 4.2 درصد و در سال 2023، 3.6 درصد عنوان کرده است.

چشم‌انداز ثروت

نایت فرانک[1] پیش‌بینی می‌کند که جمعیت افراد ثروتمند منطقه‌ی منا[2] (خاورمیانه و شمال آفریقا) از 1.12 میلیون نفر در سال 2020، تا سال 2025 به میزان 29 درصد افزایش خواهد یافت؛ همچنین پیش‌بینی می‌شود که جمعیت 29880 نفری از افراد ابَر ثروتمند (افراد با بیش از 30 میلیون دلار دارایی) در همین دوره‌ی 5 ساله نیز 25 درصد رشد کند.

عملکرد مناطق مختلف جهان در مقایسه با یکدیگر

بازار جهانی هنر پس از همه‌گیری بهبود می یابد

 بازار جهانی هنر به روند بهبودی‌ای که در نیمهی دوم سال 2020 آغاز شد، با افزایش 16.3 درصدی نسبت به سال گذشته ادامه داد. همه‌ی بازارهای هنری در مناطق مختلف جهان، به جز بریتانیا، در سال 2021 افزایش فروش را تجربه کردند.

 فروش هنر پس از جنگ و معاصر بر اساس منطقه (به میلیون دلار آمریکا) به تفکیک سال
 
فروش هنر پسا جنگ و معاصر بر اساس منطقه (به میلیون دلار آمریکا) در حراج‌های ساتبیز، کریستیز، فیلیپس، حراج پُلی، گاردینِ چین، بونامز، آستاگورو، سافرونارت، حراج تهران، آرت‌هاوس و استراوس & کو & مک داگالاس به تفکیک سال

بازار هنر آسیایی علی‌رغم همه‌گیری به رشد خود ادامه می‌دهد

 بازار هنر معاصر آسیا که شامل فروش در سراسر منطقه می‌شود، از سال 2020 تا 2021 به میزان 46.3 درصد رشد کرده و اوج جدیدی با مبلغ 425.7 میلیون دلار را تجربه کرده است. فروش آثار هنری معاصر چین 5.5 درصد رشد داشته است، اما بیشترین افزایش در کشورهای ژاپن و کره جنوبی (با افزایش 53.2 درصدی نسبت به سال 2020)، آسیای جنوب شرقی (افزایش 153.1 درصدی نسبت به سال 2020) و آسیای جنوبی (افزایش 46.3 درصدی نسبت به سال 2020) بوده است.

هنر پس از جنگ و معاصر - بر اساس مناطق مختلف آسیا ( به میلیون دلار آمریکا) به تفکیک سال

هنر پسا جنگ و معاصر - بر اساس مناطق مختلف آسیا ( به میلیون دلار آمریکا)در حراج‌های ساتبیز، کریستیز، فیلیپس، حراج پُلی، گاردین چین، سافرونارت و آستاگورو به تفکیک سال

جنبش هنرمندان جوان همچنان ادامه خواهد داشت چرا که نسل جدیدی از خریداران بتوانند حضور خود را احساس کنند

 بیشترین میزان رشد فروش در سال 2021 در بازار هنرمندان جوان معاصر (زیر 45 سال) ثبت شد؛ این هنرمندان جوان این رکورد فروش 395 میلیون دلاری را در سال 2021 در مقایسه با فروش 131 میلیون دلاری در سال 2020 و فروش 195 میلیون دلاری در سال 2019، به دست آوردند. میانگین قیمت هر اثر در بخش هنر معاصر جوان به 293649 دلار در سال 2021 رسید که در مقایسه با  میانگین قیمت 127700 دلار در سال 2020 و 180200 دلار در سال 2019، افزایش یافته است. 31.6 درصد از آثار بالاتر از میانه‌ی برآورد قیمت فروخته شدند که نشان‌دهنده‌ی رقابت شدید بر سر بیددادن در این بخش از بازار است. نه تنها قیمت هنرمندان جوان در سال گذشته جهش چشمگیری داشته است، بلکه تعداد قابل توجهی از هنرمندان جوان‌تر نیز در طول 3 سال گذشته وارد بازار حراج شده‌اند، به طوری که بیش از 800 هنرمند جوان بین سال 2019 تا 2021 حداقل یک بار در یک حراج بین‌المللی حضور داشته‌اند.  

هنرمندان جوان معاصر، 2016 - 2021 ارزش فروش (میلیون دلار)
هنرمندان جوان معاصر، 2016 - 2021 ارزش فروش (میلیون دلار)

«جنبش نکستجِن[3] (نسل جدید)» قرار است امسال ادامه داشته باشد

چشم‌انداز: 90٪ از کارشناسان معتقدند که قیمت آثار هنرمندانی که قیمت آثارشان در حال افزایش است، در 12 ماه آینده بیشتر نیز خواهد شد و تنها 6٪ معتقدند که بازار واکنش یکسانی خواهد داشت؛ 4٪ کارشناسان نیز معتقدند که در 12 ماه آینده احتمال یک ریسک نزولی وجود دارد.

خطرات: فشارسنج حدس و گمان آرت‌تکتیک در بالاترین حد خود قرار دارد و این ترس واقعی در بین کارشناسان هنری وجود دارد که خرید کوتاه مدت و سوداگرانه قیمت ها را به سطوح ناپایدار می‌رساند و هنرمندان را تحت فشار زیادی قرار می‌دهد تا انتظارات افزایش یافته از بازار را برآورده کنند.

هنرمندان جوان معاصر، 2016 - 2021 میانگین قیمت

هنرمندان جوان معاصر، 2016 - 2021 میانگین قیمت



ظهور مراکز جدید بازار هنر در آسیا  باعث تغییر چشم‌انداز جغرافیایی بازار جهانی هنر می شود

در حالی که فروش کریستیز، ساتبیز و فیلیپس نیویورک در 12 ماه گذشته با سهم 48 درصدی از بازار (در مقابل 41.5 درصد در 2020) موقعیت خود را تقویت کرده است، هنگ‌کنگ به عنوان یک رقیب قدرتمند در بازار جهانی هنر ظاهر شده است؛ این ظهور، شروع یک تغییر جهت در بازار به سمت شرق است. گزارش اخیر Bain&Co بیان کرد که چین در مسیر تبدیل‌شدن به بزرگترین بازار کالاهای لوکس جهان تا سال 2025 قرار دارد، روندی که همچنین بازار هنر را در خود کشور چین و هنگ‌کنگ تقویت می‌کند. دیگر مراکز بازار هنر در آسیا در حال ظهور هستند، مانند سئول، که به مقصد جدید آرتفر فریز و گالری‌های بلو چیپ[4] غربی تبدیل شده است؛ توکیو نیز یک رقیب احتمالی است، زیرا دولت ژاپن تصمیم دارد تا یک سیستم مالیاتی مطلوب‌تر برای بازار هنر ایجاد کند. دولت ژاپن امیدوار است که بتواند با این برنامه، نقش ژاپن را به عنوان قطب جایگزین بازار هنر آسیایی تقویت کند. 

بازار هنر در حال حرکت به سمت به شرق است و این امر بریتانیا را در موقعیتی نامطمئن قرار می‌دهد

 

تغییر بازار جهانی هنر به سمت شرق بیشترین تأثیر را بر موقعیت سنتی بریتانیا و سهم آن از بازار جهانی هنر داشته است. در سال 2021، سهم لندن از فروش حراجی (در همه‌ی بخش‌ها) در خانه‌های حراج کریستیز، ساتبیز و فیلیپس از 22.7 درصد در سال 2020 به 16.6 درصد کاهش یافته، که پایین‌ترین میزان از زمان شروع تحلیل پروژه‌ی چشم‌انداز در سال 2010 بوده است.

فروش حراج جهانی بر اساس مکان در ساتبیز، کریستیز و فیلیپس، 2016 - 2021 ارزش فروش (میلیون دلار)

فروش حراج جهانی بر اساس مکان در ساتبیز، کریستیز و فیلیپس، 2016 - 2021 ارزش فروش (میلیون دلار)

 

 

[1] Knight Frank

[2] MENA (Middle East & North Africa)

[3] NEXTGEN MOMENTUM

[4] گالری‌هایی که تنها با هنرمندانی که فروش تضمین‌شده‌ای دارند همکاری می‌کنند.

مقالات مرتبط

رونق اقتصاد هنر ایران، ممکن یا ممتنع (درباره‌ی وضعیت اقتصاد هنر در کشور ما)
حمیدرضا ششجوانی در مقاله‌ی حاضر مؤلفه‌های مؤثر در رونق اقتصاد هنر ایران را بررسی می‌کند. برای تداوم رونق بازار نظام ستاره‌سازی بایستی در یک چرخه‌ی پیوسته، ستاره‌ها و جنبش‌های نوپدید هنری تازه‌ای را به بازار و مجموعه‌داران معرفی کنند. اما غیاب زیرساخت‌ها و نهادهایی که برای تحقق این سازوکار ضروری‌اند به فردسالاری در هنر ایران انجامیده است. غیر از مورد موفق سقاخانه هیچ جنبش یا شبه‌جنبش...

چشم‌انداز بازار هنر ایران: دایره‌ای که طی سال‌ها محدودتر شد
عمر فعالیت رسمی و جدی بازار هنر ایران در ابعاد جهانی نزدیک به 20 سال است؛ همین عمر کوتاه با فراز و نشیب‌های زیادی همراه بوده است. سحر آزاد در این نوشته به طور مفصل به این فراز و نشیب‌ها پرداخته و با مقایسه‌ی بازار هنر ایران با کشورهای خارجی، تحلیل خود از آینده‌ی این بازار را ارائه داده اس
5 بهمن 1401

کالایی‌شدن هنر
 از دیدگاه کارل مارکس تعیین ارزش مادی برای هر چیزی (اعم از شیء، فعالیت و حتی ایده) که معمولاً جنبه‌ی اقتصادی ندارد، موجب کالایی‌شدن آن می‌شود؛ مانند کالایی‌شدن تحصیلات که برخی در ازای پول مدارک دانشگاهی فراهم می‌آورند یا انسان‌هایی که به دلایل مختلفی اعضای بدن خود را در معرض فروش قرار می‌دهند. این امر کالایی‌شدن انسان را در عصر معاصر نشان می‌دهد. حجت امانی در این جستار به توضیح...
8 بهمن 1401
درج دیدگاه

* نشان دهنده فیلد الزامی