مزایده مهر و موم شده
Sealed-bid Auction
ساختار و منطق
در مزایدهی مهرومومشده، هر شرکتکننده تنها یکبار و بدون اطلاع از پیشنهادهای سایر رقبا، قیمت پیشنهادی خود را ارائه میدهد. در چنین سازوکاری، تصمیم هر فرد صرفاً بر مبنای برآورد شخصی او از ارزش دارایی شکل میگیرد و تحت تأثیر فرایند تدریجی رقابت یا رفتار سایر شرکتکنندگان قرار ندارد. در نتیجه، ساختار برگزاری این نوع مزایده با روشهای متعارف تفاوت دارد و همین تفاوت، به الگوی متمایزی در فرآیند شکلگیری قیمت منجر میشود.
یکی از نخستین مزایدههای مهرومومشده در بخش هنرهای زیبا
حراج اثر آشر براون دوراند از فهرست اموال کتابخانه عمومی نیویورک
یکی از نخستین نمونههای استفاده از مزایدهی مهرومومشده در بازار هنرهای زیبا به ماه مه ۲۰۰۵ بازمیگردد؛ زمانی که «کتابخانهی عمومی نیویورک» تصمیم گرفت تابلوی «ارواح خویشاوند» (Kindred Spirits، 1848) اثر آشر براون دوراند (Asher B. Durand) را از طریق حراجخانه ساتبیز به فروش بگذارد.
در این مزایده تنها از بیست خریدار بالقوه دعوت شد تا پیشنهادهای خود را بهصورت مهرومومشده ارائه دهند. در نهایت، آلیس لوئیز والتون (Alice Louise Walton)، دختر بنیانگذار فروشگاههای زنجیرهای والمارت، با پیشنهاد ۳۵ میلیون دلار از پیشنهاد مشترک موزهی متروپولیتن و گالری ملی هنر پیشی گرفت. این رقم در آن زمان بالاترین مبلغی بود که برای یک نقاشی آمریکایی پرداخت میشد. افزون بر ایجاد رقابت میان خریداران، انتخاب این شیوهی مزایده تا حدی با هدف کاهش حساسیتهای عمومی نسبت به فروش و خروج داراییهای عمومی نیز صورت گرفته بود.
از تجربهای موردی تا شیوهای تثبیتشده
نهادینهشدن مزایدهی مهرومومشده در ساتبیز
اگر حراج کتابخانهی عمومی نیویورک در سال ۲۰۰۵ نمونهای استثنایی از بهکارگیری مزایدهی مهرومومشده در بازار هنر بود، ساتبیز در دوران همهگیری کووید-۱۹ همین ایده را به یک سازوکار سازمانیافته و نهادینه تبدیل کرد.
در مه ۲۰۲۰، این حراجخانه در هنگکنگ حراجی با عنوان «بهطور محرمانه: شاهکارهای گزینششده» (In Confidence: Selected Masterpieces) را معرفی کرد؛ گونهای تعدیلشده از مزایدهی مهرومومشده که در آن خریداران پس از ثبتِ پیشنهاد، در صورت پیشی گرفتنِ پیشنهادِ رقیب مطلع میشدند و یک فرصت نهایی برای اصلاح پیشنهاد خود داشتند. در این مزایده سیزده اثر از هنرمندانی چون شانگ ژیائوگانگ (Zhang Xiaogang) و یایوی کوساما (Yayoi Kusama) ارائه شد.
چند ماه بعد، در اکتبر همان سال، مجسمه «گراند فِمِه 1» (Grande Femme I) از آلبرتو جاکومتی با کمینه برآورد ۹۰ میلیون دلار تحت همین عنوان عرضه شد، اما این بار با شرایطی سختگیرانهتر: پیشنهادها کاملاً قطعی و غیرقابل بازگشت بودند و قیمت نهایی معامله و هویت خریدار بهطور عمومی اعلام نشد.
این تجربه بهتدریج گسترش یافت و سرانجام در سال ۲۰۲۴ «بخش مزایده مهرومومشده ساتبیز» (Sotheby’s Sealed) رسماً وارد سازوکار حراجهای هنرهای زیبا شد. بدین ترتیب، روشی که در آغازِ همهگیری کووید-۱۹ بهعنوان راهکاری اضطراری بهکار گرفته شده بود، به بخشی پایدار از مدل عملیاتی و تجاری ساتبیز بدل گشت.
نمود مزایده مهرومومشده در بازار هنر ایران
پوسترهای دهمین جشن هنر شیراز در اِسمارت آکشن
مجموعه چاپ سیلکاسکرین دهمین جشن هنر شیراز (۱۳۵۵) شامل آثاری از ده هنرمند شاخص هنر مدرن ایران است: فرامرز پیلارام، ابوالقاسم سعیدی، رضا مافی، لیلی متیندفتری، محمد احصایی، اردشیر محصص، قاسم حاجیزاده، ناصر عصار، بهمن بروجنی و نازنین عطری.
عرضه این مجموعه توسط اسمارت آکشن در قالب «مزایده مهرومومشده» انجام میشود که نخستین نمونه از این گونه مزایده در بازار هنر ایران است؛ قیمت پایه مجموعه ۱۰,۰۰۰ دلار تعیین شده و امکان ثبت یا افزایش پیشنهاد تا ساعت ۲۰ روز یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ فراهم است. در پایان مزایده، بالاترین پیشنهاد معتبر بهعنوان برنده نهایی اعلام خواهد شد (برای شرکت در این مزایده کلیک کنید).
دربارهی جشن هنر شیراز
جشن هنر شیراز از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۶ هر تابستان در شیراز، تختجمشید و نقشرستم برپا میشد. برنامهها روزانه از ساعت ۱۰ صبح آغاز و تا یک یا دو بامداد ادامه پیدا میکرد. این جشنواره زیر نظر فرح پهلوی و تحت مدیریت رضا قطبی و فرخ غفاری قرار داشت و بودجهای میان ۱۰۰ هزار تا ۷۰۰ هزار دلار بدان تخصیص مییافت که بخش عمدهی آن از محل رادیو و تلویزیون ملی ایران تأمین میشد.
هدف اصلی جشنواره شکلدادن به گفتوگویی زنده میان ایران و جهان از طریق موسیقی، تئاتر، رقص و فیلم بود؛ رویدادی که برای بسیاری از ایرانیان نخستین آشنایی با هنرهای سنتی آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین را فراهم کرد.
دهمین جشن هنر شیراز
۲۸ مرداد - ۱۱ شهریور ۱۳۵۵
دهمین جشن هنر شیراز در ۲۸ مرداد 1355 در نقش رستم و با اجرای رقص کچاک (Kecak Dance) به رهبری ساردونو (Sardono) افتتاح شد. فرح پهلوی، امیرعباس هویدا، اسدالله علم و دیگر مقامات دولتی در مراسم حضور داشتند. موضوع اصلی این دوره تعزیه بود. محمدباقر غفاری پس از حدود یکونیم سال پژوهش در مناطق مختلف ایران، هفت مجلس تعزیه را در حسینیه مشیر شیراز و روستای کفترک اجرا کرد. همزمان سمینار بینالمللی تعزیه به ریاست پیتر چلکوسکی (Peter J. Chelkowski)، ایرانشناس آمریکایی-لهستانی، برگزار شد. پوستر این سمینار را لیلی متین دفتری طراحی کرده بود.
به مناسبت دهمین سالگرد جشنواره، نمایشگاه «ده سال جشن هنر» در دانشکده ادبیات دانشگاه پهلوی شیراز برگزار و گزیدهای از برنامههای ده سال گذشته روی نوار تکثیر و در مراکز فرهنگی توزیع گشت.
- در بخش تئاتر، نمایشی از آثار مهین جهانبگلو تجدد اجرا شد که از نخستین تجربههای تئاتر جمعی در ایران بهشمار میرود. ویکتور گارسیا (Víctor Garcia)، کارگردان اسپانیایی، نیز نمایش «کلام خدا» را اجرا کرد.
- در بخش رقص، موریس بژار (Maurice Béjart) با سه اثر «فرح»، «هلیوگابال» و «پرنده آتش» حضور داشت.
- در بخش فیلم، محوریت موضوعی «شرق از نگاه فیلمسازان» بود و آثاری از پیر پائولو پازولینی (Pier Paolo Pasolini)، سرگئی پاراجانف (Sergei Parajanov)، آلخاندرو خودوروفسکی (Alejandro Jodorowsky) و شوجی ترایاما (Shūji Terayama) به نمایش درآمد. همچنین فیلمهای ایرانی «گاو» و «دایره مینا» از داریوش مهرجویی نیز بر روی پرده رفتند.
کاتالوگ این دوره به اهتمام کریم امامی و با طراحی قباد شیوا و فوزی حسن تهرانی منتشر شد.
